InFeite.nl/ | Ambient Intelligence beïnvloedt onze identiteit

Home Berichten

22 april 2009 door Leonie van der Meer

Ambient Intelligence beïnvloedt onze identiteit

Een koelkast die bijhoudt welke producten over de datum zijn en automatisch een digitale boodschappenlijst verzendt naar de Albert Heijn; een flatscreen die kijksuggesties doet aan de hand van je kijkgedrag of een huis dat de temperatuur aanpast aan je lichaamstemperatuur zodat je het nooit te warm of te koud hebt: de kans is groot dat het ons in de nabije toekomst allemaal staat te wachten. Ambient Intelligence, oftewel elektronische omgevingen die zich aanpassen aan de aanwezigheid van mensen, leek in de jaren '80 nog een ondenkbaar sci-fi scenario, maar zal binnen afzienbare tijd beschikbaar zijn voor de gewone consument. Deze technologie, waarvan de ontwikkeling eind jaren '90 begon met Philips als voorloper, heeft echter wel gevolgen vor de vorming van onze identiteit, zegt Bibi van den Berg in haar proefschrift The Situated Self: Identity in a World of Ambient Intelligence, waarop zijn 23 april a.s. promoveert.

Hier adverteren? Zie Semilo.nl.

Vorming van identiteit

Het concept identiteit en het vormingsproces ervan is een vraagstuk waar talloze psychologen, sociologen, antropologen en filosofen zich het hoofd hebben gebroken. Hoewel er verschillende theorieën naast elkaar bestaan, is er wel consensus over de aanname dat dat interactie met de omgeving en dan met name andere mensen een cruciale factor is in de vorming van onze identiteit; immers, hoe we over anderen denken en hoe anderen over ons denken bepaalt in grote mate ook hoe we over onszelf denken. Ook de functie die we vervullen -- of dat nou binnen het gezin, een onderneming of de maatschappij als geheel is -- is van groot belang voor het zelfbeeld. Met andere woorden: identiteit staat niet vast, we worden wie we op dit moment zijn in overeenstemming met onze omgeving.

Nieuwe factor

Er zijn in het verleden een groot aantal factoren gedefinieërd die invloed hebben op onze identiteit. Onze geografische locatie bijvoorbeeld is een zo'n factor: een 'stedelijke' identiteit ontplooit zich aanzienlijk anders dan een plattelandsidentiteit. Om begrijpelijke redenen is er in het verleden echter geen rekening gehouden met een nieuwe factor in de maatschappij: technologieën die zo intiem en persoonlijk zijn dat ze menselijke interactie nabootsen en daarom naar alle waarschijnlijkheid ook van invloed zijn op onze identiteit. Van den Berg's onderzoek vult deze leemte op. Zonder een oordeel te vellen over Ambient Intelligence, waarschuwt ze wel voor de verregaande gevolgen die deze technologie kan hebben kan hebben op ons zelfbeeld, waar rekening mee moet worden gehouden bij de ontwikkeling van van nieuwe producten.