20 maart 2009 door Harm-Jan Langelaar
De cijfers die het Centraal Planbureau deze week presenteerde beloven weinig goeds voor de Nederlander (rapport in pdf). Maar wat is er nu eigenlijk aan de hand? Natuurlijk is er een gedeeltelijk aanwijsbaar probleem. Leningen werden met leningen afgelost en toekomstvisies van bedrijven leken steeds meer op de korte termijn gericht; een economisch probleem werd geboren. Hoe kan het dan dat vervolgens vrijwel alle bedrijven, consumenten, economieën last hebben van de crisis?
Massahysterie
Herman Heinsbroek, hoewel niet herinnerd als een groot visionair, zei bij zijn aantreden als minister van Economische Zaken in het kabinet Balkenende I dat hij in feite minister van Psychologische Zaken was. Economie drijft op de waan van de dag, wanneer mensen steeds worden herinnerd aan hoe slecht het gaat met de economie, gaan ze vanzelf conservatief handelen. In hun eentje kunnen ze toch niets doen aan de crisis en als ze maar wat geld sparen kunnen zij in ieder geval vooruit mocht het echt misgaan.
Tom Poes
Op 23 oktober 2008 gaf in het programma De Wereld Draait Door de Leidse hoogleraar Vincent Icke een zeer verfrissende beschouwing van de kredietcrisis in het licht van massahysterie. In het kort stelt Icke dat we allemaal onwetende kuddedieren zijn die slachtoffer zijn van onze eigen angsten. Icke plaatst zijn stelling in de context van een verhaal van Marten Toonder, 'Het Monster Totteldrom'. Tom Poes verjaagt hierin de angstige realiteit door de angstigen wakker te schudden. Lodewijk de Groot besteedde hier al aandacht aan op zijn weblog en plaatste het fragment hier.
De consument bepaalt!
Prof. dr. Icke´s betoog is het voorbeeld van de macht die de consument heeft. De cijfers van het CPB doen echter voorspellingen op basis van die macht, en ondanks dat er hier en daar positieve berichten over vertrouwen verschijnen, blijft het op gebied van positieve berichtgeving toch sappelen. Het probleem is dat dit een onoplosbaar probleem oplevert. De consument wordt bang van de voorspellingen en de problemen blijven bestaan en verergeren. Uit zichzelf lijken consumenten niet in staat het tij te keren, daarom een oproep aan Tom Poes:
Jonge vrind, zou je ons Trottels wakker willen schudden, als je begrijpt wat ik bedoel...