InFeite.nl/ | EPD: Walk the walk. Don't just talk the talk.

Zeikerds en jaknikkers

De Patiëntenorganisatie NCPF meldt op basis van de 6 procent bezwaarmakers dat 94 procent geen moeite heeft met het EPD. Cijfers die nogal vreemd overkomen aangezien maar 60 procent van de ondervraagde Nederlanders weet wat het EPD in grote lijnen inhoudt(1), zo blijkt uit onderzoek (pdf). Van de groep die weet wat het EPD inhoudt, heeft een stuk minder mensen vertrouwen in het EPD. Alhoewel dit met ongeveer 70 procent nog altijd een flinke meerderheid is, wijken deze cijfers duidelijk af van de 94 procent die de voorstanders als percentage noemen. 

Artsen

Wat ook opvalt is dat een derde van alle arten al bezwaar gemaakt heeft tegen opname in het EPD. Een kwart overweegt dit alsnog te doen. Hiermee ligt het percentage bezwaarmakers onder de beoogde gebruikers van het systeem ruim vijf maal zo hoog als onder hun (potentiële) patiënten. Hebben zij zo weinig vertrouwen in hun beroepsgenoten of worden zij niet zo makkelijk in de luren gelegd door de zogenaamde voordelen en de beloofde privacy? In Engeland zijn in de eerste vier maanden van 2009 al tienduizenden medische dossiers kwijtgeraakt door lekkages in de beveiliging. Zo sloeg één arts tienduizend EPD's op een onbeveiligde laptop op die vervolgens werd gestolen. Een andere arts zag zijn beveiligde memory stick met EPD's gestolen worden. Helaas voor duizenden patiënten had hij zijn wachtwoord op een Post-It aan de memory stick geplakt.

Innovatie door middel van libertair paternalisme

Natuurlijk zijn er veel voordelen aan het EPD, zo zegt ook 55 procent van de bezwaarmakers. Mensen die geen bezwaar maken zijn niet per sé naïef en mensen die het wel doen, zijn niet per sé doemdenkers. Iedereen zou echter wel een keuze moeten maken, want het libertair paternalisme (de keuze van mensen sturen, in het geval van EPD door mensen de keuze te geven 'ja, tenzij') gaat uit van het feit dat veel mensen geen keuze maken. Daarmee kiezen zij (dankzij het 'ja, tenzij'-principe) automatisch vóór de keuze van de bedenkers. Dit werkt uitstekend en is in feite het tegenovergestelde van referenda en hoe orgaandonatie geregeld wordt. Daar moeten mensen respectievelijk 'voor' of 'tegen' (dus meestal tegen) of expliciet 'voor' kiezen (en dus vaak niet).

Bij het EPD is vóór stemmen het makkelijkst, bij orgaandonatie is níet kiezen (dus geen donorschap) het makkelijkst; de gevolgen zijn duidelijk. Als er gekozen mag worden zijn alleen de zeer bewuste mensen hiertoe bereid. Het probleem met libertair paternalisme is dat de beslissers grote groep die geen mening heeft voor zich wint en daarmee dus kan pochen met een 'steun' van 94 procent van de bevolking. Dit terwijl datzelfde onderzoek aangeeft dat eigenlijk dertig procent tegen is. De beslissers winnen, want veel bezwaarden (net als veel niet-geregistreerde donoren) talk the talk, but they don't walk the walk.

(1) Rapportage NCPF, pagina 4.