27 maart 2009 door Harm-Jan Langelaar
Een leuk idee van Ronald Plasterk, ons aller minister van OC&W: laat ontslagen mensen uit het bedrijfsleven tijdelijk aan de slag gaan aan universiteiten. Zo gaat hun kennis niet verloren en blijven ze bovendien aan het werk. Dit maakt het makkelijker om daarna weer aan het werk te kunnen. Een sympathiek voorstel… Of toch niet?
Zoals bij zoveel sympathieke voorstellen is er een reden dat het niet juichend ontvangen wordt. Een sympathiek voorstel heeft meestal als grootste manco dat het eigenlijk alleen sympathiek lijkt. Het dit type voorstel ontstijgt dan ook maar zelden de kwalificatie ‘proefballonnetje’.
Universiteiten en marktwerking
Voordat dit soort ideeën er ook echt daadwerkelijk komen, zou er eens nagedacht moeten worden wat de implicaties zijn van dit voorstel. In 2002 werd in het regeerakkoord vastgelegd dat universiteiten gezamenlijk liefst 300 miljoen euro moesten bezuinigen. Ook bij het huidige kabinet worden de universiteiten niet gespaard. Gevolgen laten zich raden: (zeer) hoogopgeleide medewerkers eindigen op straat en zelfs volledige opleidingen verdwijnen. Marktwerking heet dat. De universiteiten moeten zich als marktpartijen opstellen; het rendement telt.
Promoveren of geld verdienen?
Vreemd aangezien diezelfde mensen die zo hoog zijn opgeleid dan voor relatief weinig geld aan de slag moeten. Ter vergelijking: een startende informaticus, werktuigbouwkundige, technische wiskundige of – bestuurskundige verdient gemiddeld ongeveer 2600 euro bruto per maand. Wanneer deze mensen nu zouden besluiten dat ze, omdat ze excelleerden op hun studiegebied, aan een universiteit verbonden willen blijven en willen promoveren, moeten ze het met EUR 2000,- per maand voor hun AIO-plaats, met een stuk minder doen.
Terug van de markt
Een groep mensen die bewust heeft gekozen voor de wetenschap (en dus voor minder verdiensten) verliest als gevolg van doorgevoerde bezuinigingen zijn/haar baan. Marktwerking in de publieke sector. Zouden die plaatsen vervolgens nu echt moeten worden ingenomen door mensen die al die jaren dat het goed ging met de economie niets hadden met onderzoek en kozen voor het geld en het bedrijfsleven? Dat ze dat gedaan hebben is niet erg, maar zij kozen voor de marktsector.
Nu moeten dus de universiteiten wetenschappers ontslaan als gevolg van marktwerking, maar wel de werknemers uit de marktsector aannemen om de gevolgen van marktwerking op te vangen? Sympathiek...