21 augustus 2006 door Laura Vogels
Misschien waren de slijmjurken onder ons hier al van op de hoogte maar: slijmen blijkt te werken. Mits je het goed toepast natuurlijk. Sociaal psycholoog Miquelle Marchand, promovendus aan de Radboud Universiteit, onderzocht de finesses van vleierij en kwam tot de conclusie dat je vooral niet teveel moet overdrijven met je complimenten. Overdrijving zorgt voor achterdocht en werkt juist averechts.
Een leugentje om bestwil is het smeermiddel van het sociale verkeer. We weten allemaal wel dat complimentjes niet altijd honderd procent oprecht zijn. Toch vormen we ons een positieve indruk van een vleier, of we nu zelf een compliment krijgen of horen dat iemand anders een opsteker krijgt.
In dat laatste geval is het effect wat minder groot. Marchand laat in haar onderzoek zien dat de ontvangers van complimentjes de vleier aanvankelijk als aardiger, oprechter en minder slijmerig beoordelen dan de observanten. Beiden lieten zich beïnvloeden door informatie die ze kregen over de vleier. Positieve informatie maakte de indruk positiever en negatieve andersom. Dat zowel de gevleide als de buitenstaander zo’n zelfde oordeel hebben, noemt de promovenda verrassend.
In een gefingeerde datingstudie onderzocht Marchand of vleierij werkt om een positieve indruk te maken. De onderzoeksgroep bestond uit twee groepen: de gevleiden en de waarnemers. De gevleiden kregen een positieve beschrijving over zichzelf te lezen en beoordeelden de vleier positiever dan de waarnemers. Die kregen dezelfde tekst onder ogen, maar waren minder positief over de vleier.
Daarna kregen de gevleiden en de waarnemers een tweede, vergelijkbare boodschap van dezelfde persoon, maar nu betrof de vleierij iemand anders (zoals een jongen die in de kroeg bij iedere vrouw dezelfde slijmerige openingszin gebruikt). Na dit bericht oordeelden de twee groepen veel minder positief. Nadat de gevleiden merkten dat hij of zij niet het enige doelwit waren, veranderde hun oordeel.
Werkte de mooipraterij aanvankelijk egostrelend, dat sloeg om bij het merken dat het niet alleen om hen gaat. Het werkte zelfs averechts: de gevleiden voelden zich enigszins bedrogen en gekwetst nadat ze erachter kwamen dat de vleier ook zo positief was tegen een ander.