InFeite.nl/ | Standaardtaal en oude media: twee handen op één lijk

Meer dan je best...

Dé opmerking die je tegen je kind of buurjongentje maakt als hij voor de zoveelste keer buiten de lijntjes kleurt of een onvoldoende haalt voor topografie omdat het leren van de zeven Brabantse steden gewoon niet wilde lukken. De kranten deden ook hun best en soms ook met succes. Tabloidformaat: prima. NRC Next: geslaagd. Maar een ding is nu eenmaal inherent aan kranten: er is er maar een krant per dag en door de grote betalende aanhang moet er serieus worden omgesprongen met taal en taalgebruik. Ongeacht de futiliteit van het onderwerp, de leestekens in de Telegraaf staan op dezelfde plek als die in het Reformatorisch Dagblad en voor taalinnovatie is geen ruimte.

Praktijk

Waar woorden als desalniettemin, respectievelijk en met name nog veelvuldig voorkomen in kranten, worden gebruikers van MS Word daarvoor op de vingers getikt. Microsoft is blijkbaar klaar voor de volgende stap in taalontwikkeling. Bij het gebruik van bovenstaande woorden, krijgt de gebruiker de mededeling dat er een grammaticale fout is begaan; die van schrijftaal. Hoe vaak de gebruiker ook roept dat hij aan het schrijven is, maakt niet uit. Generation Y2K wordt zo geleerd de Nederlandse taal vrij maken van allerhande (excuus) moeilijke woorden in teksten. Tegelijkertijd leren zij inventief taal te gebruiken doordat iedereen zijn eigen idiosyncratische  taaluitspattingen kan publiceren. Hierdoor de standaardtaal steeds minder standaard lijkt te worden.

'Taalverloedering'

Taalpuristen (sowieso een rare hobby, want wat denkt u dat Nederlanders van 100 jaar geleden zouden zeggen over uw taalgebruik vandaag?) verfoeien het gebruik van anglicismen, smilies en het door elkaar halen van 'hun' en 'hen'. Zij snappen niet dat taal leeft bij de gratie van de gebruikers en altijd is, en zal worden, aangepast door wensen van de gebruikers. Wanneer het onderscheid tussen 'hen' en 'hun' niet voldoende belangrijk wordt gevonden door de gebruikers verdwijnt het, ondanks het feit dat instituten als scholen en overheden er nog lang op zullen doorhameren. Nu kunnen we nog vallen over een ontbrekend koppelteken, maar zaken die overbodig worden gemaakt zijn op de lange termijn altijd zwakker dan de kracht die hun institutionele beschermheren hun willen geven.

Waar hadden we het ook al weer over?

Oh ja, kranten...