26 april 2007 door Hugo Louter
Een flexibele baan lijkt erg handig, maar kost in depraktijk veel meer energie en tijd daneen gewone baan van 9 tot 5 uur. Als men thuis werkt, kan men weliswaar deeigen tijd indelen en werk- en zorgtaken combineren, maar het overwerk en destress neemt ook toe omdat men taken goed wil uitvoeren en deadlines wil halen . Flexwerkers werken veel meer dan ze eigenlijk willen, concludeert Patricia van Echteltin het proefschrift waarop ze binnenkort promoveert aan de RijksuniversiteitGroningen.
Vanuit het oogpunt van de werkgever klinkt de grote inzet van de werknemers natuurlijk erg positief. Dankzij de grote verantwoordelijkheid en - vaak uitgebreide - leermogelijkheden in het bedrijf zouden werknemers meer plezier in hun werk hebben en daardoor gemotiveerd zijn om nét dat beetje extra te doen. Toch gaat dit niet helemaal op. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat in deze organisaties het werkplezier helemaal niet zo hoog is en dat dit dus zeker niet de reden is om lange werkdagen te maken. Bovendien is overwerk hoe dan ook schadelijk voor (het welzijn van) werknemers.
Dat veel mensen toch veel extra uren maken, zelfs al ervaren ze het als onprettig, verklaart Van Echtelt door wat ze 'de tirannie van de kleine beslissingen' noemt. 'Elke dag neem je de beslissing nog even iets af te maken na werktijd, maar al die kleine beslissingen bij elkaar opgeteld leveren een resultaat op waarvoor je eigenlijk helemaal niet had willen kiezen.'
Hetzelfde principe gaat op voor mensen die in deeltijd werken, merkt Van Echtelt. 'In moderne organisaties blijkt zo'n deeltijdfunctie in veel gevallen slechts een illusie. Want al kies je als werknemer heel bewust voor meer vrije tijd in plaats van wat extra geld, je ontkomt niet aan overwerken. De hoeveelheid werk blijft doorgaans namelijk hetzelfde. Vrouwen maken minder overuren dan mannen in de dertig organsiaties waar Van Echtelt haar onderzoek deed. Toch is de manier waarop mannen en vrouwen omgaan met een flexibele werkindeling nagenoeg gelijk.'Vrouwen in moderne organisaties moeten net zo goed aan alle eisen voldoen. Overwerken is echter lastiger voor vrouwen, simpelweg omdat ze er vaak de tijd niet voor hebben. Zorg- en huishoudelijke taken komen namelijk nog altijd vooral voor rekening van de vrouw'.